Waarom we bij Imkerij ’t Gooi nu al bezig zijn met het inwinteren van onze bijen

Als je nu naar buiten kijkt, voelt de winter misschien nog behoorlijk ver weg. De zon schijnt, er bloeien nog bloemen en op mooie dagen vliegen onze bijen nog volop uit.

Toch zijn wij bij Imkerij ’t Gooi alweer bezig met het inwinteren van onze bijenvolken.

Dat klinkt misschien vroeg, maar voor een imker begint de voorbereiding op de winter juist wanneer de zomer langzaam op zijn einde loopt. We kunnen niet wachten tot de eerste koude dagen zich aandienen. Wat we de komende weken doen, bepaalt voor een groot deel hoe onze bijenvolken de winter ingaan en hoe ze er volgend voorjaar weer uitkomen.

Bijen inwinteren is voor ons dan ook geen handeling op één bepaalde dag, maar een periode waarin we extra goed naar onze bijenvolken kijken.

Waarom beginnen imkers al in september met inwinteren?

Voor veel mensen voelt september nog als het einde van de zomer. Voor een imker is het een belangrijk moment in het bijenseizoen. De hoeveelheid nectar die buiten beschikbaar is, neemt langzaam af. Sommige belangrijke drachtplanten zijn uitgebloeid en de dagen worden korter. Ook binnen in de bijenkast verandert er steeds meer. Het bijenvolk begint zich geleidelijk voor te bereiden op de winter. De koningin gaat minder eitjes leggen en het volk gaat zich steeds meer richten op het aanleggen en benutten van de wintervoorraad.

Daarom beginnen wij bij Imkerij ’t Gooi nu al met de voorbereidingen.

We controleren de voedselvoorraad, kijken naar de sterkte van het volk en besteden extra aandacht aan de gezondheid van de bijen.

Een goed voorbereid bijenvolk gaat sterker de winter in.

Wat betekent een bijenvolk inwinteren?

Het inwinteren van een bijenvolk betekent dat we ervoor zorgen dat het volk voldoende voedsel en een goede uitgangspositie heeft om de winter door te komen.

Daarbij kijken we onder andere naar:

• de hoeveelheid voedsel in de bijenkast;
• de aanwezigheid en kwaliteit van de koningin;
• de hoeveelheid bijen in het volk;
• de hoeveelheid en kwaliteit van het broed;
• de gezondheid van het bijenvolk;
• de aanwezigheid van varroamijten;
• de staat van de raten;
• de conditie van de bijenkast;
• en de bescherming van het volk tegen ongewenste bezoekers.

Het is dus belangrijk om te weten dat inwinteren meer is dan alleen bijen voeren.

Voeren kan onderdeel zijn van het inwinteren, maar een gezond bijenvolk met voldoende voedsel, een goede koningin en een lage varroadruk is minstens zo belangrijk.

Heeft een bijenvolk genoeg wintervoedsel?

Een van de belangrijkste vragen tijdens het inwinteren is natuurlijk:

Heeft het bijenvolk voldoende voedsel voor de winter?

In de zomer verzamelen honingbijen nectar en verwerken ze deze tot honing. Een deel daarvan slaan ze op in de raten als voedselvoorraad. Wanneer er in het najaar steeds minder te halen is, moeten de bijen steeds meer gebruikmaken van deze voorraad. Als imker controleren we daarom hoeveel voedsel er daadwerkelijk in de kast aanwezig is. Soms is de natuurlijke voorraad voldoende. In andere gevallen is het nodig om het bijenvolk bij te voeren. Dat doen we uiteraard met een duidelijk doel: ervoor zorgen dat het volk voldoende voedsel heeft wanneer er buiten nauwelijks nog iets te vinden is.

Bijen voeren voor de winter

Wanneer een volk onvoldoende wintervoorraad heeft, kan bijen voeren in het najaar noodzakelijk zijn. Het moment waarop je daarmee begint is belangrijk. We willen niet wachten tot het buiten koud is en de bijen nauwelijks meer actief zijn. De bijen moeten het aangeboden voer nog kunnen opnemen, verwerken en opslaan. Daarom is september voor veel imkers een belangrijke periode om de voedselvoorraad te beoordelen en, wanneer nodig, aan te vullen. Het doel is niet om de bijen zo veel mogelijk te voeren.

Het doel is om ervoor te zorgen dat het bijenvolk voldoende voedsel heeft om de winter veilig door te komen.

De gezondheid van de bijen staat voorop

Een bijenkast met voldoende voedsel betekent nog niet automatisch dat een volk gezond de winter doorkomt. Een belangrijk aandachtspunt tijdens het inwinteren is daarom de varroamijt.

Deze parasiet kan een bijenvolk verzwakken en kan bovendien bijdragen aan de verspreiding van virussen. Een hoge varroadruk kan daardoor grote gevolgen hebben voor de gezondheid en wintersterkte van een volk. Daarom hoort een goede varroabeheersing bij een goede voorbereiding op de winter. We willen onze bijenvolken zo gezond mogelijk de winter in laten gaan.

De winterbijen worden nu geboren

Een van de belangrijkste redenen waarom we juist nú zo veel aandacht besteden aan onze bijenvolken, is dat de winterbijen in deze periode worden geboren. Winterbijen verschillen van de typische zomerbijen. Ze moeten veel langer leven en ervoor zorgen dat het volk gedurende de winter in stand blijft. Dat maakt de gezondheid van de bijen die nu worden geboren ontzettend belangrijk. Als een volk in deze periode onder druk staat door bijvoorbeeld varroa, voedseltekort of andere problemen, kan dat gevolgen hebben voor de winter. Als imker kijken we daarom niet alleen naar de bijen die vandaag in de kast zitten. We kijken vooruit.

Hoe zorgen we ervoor dat dit volk over een paar maanden sterk genoeg is om de winter door te komen?

We kijken goed naar de koningin

Ook de koningin speelt een belangrijke rol bij het voorbereiden van een bijenvolk op de winter. We kijken naar de ontwikkeling van het volk en het broed. Een mooi en regelmatig broedpatroon geeft ons belangrijke informatie over de toestand van het volk.

We vragen ons onder andere af:

• Is er voldoende broed aanwezig?
• Ziet het broed er gezond uit?
• Ontwikkelt het volk zich normaal?
• Is de koningin nog vitaal?
• Is het volk sterk genoeg om zelfstandig de winter in te gaan?

Als er problemen zijn, is dit het moment om daar iets mee te doen. In de winter is het onmogelijk om nog grote veranderingen aan te brengen. Daarom proberen we de zaken vóór die tijd op orde te hebben.

Niet ieder bijenvolk is hetzelfde

Bij Imkerij ’t Gooi bekijken we ieder volk afzonderlijk. Het ene bijenvolk is groot en sterk, terwijl een ander volk kleiner kan zijn. Ook de ontwikkeling gedurende het seizoen verschilt per volk. Een sterk volk heeft voldoende bijen om zichzelf warm te houden en de wintervoorraad goed te benutten. Wanneer een volk te klein of verzwakt is, kan het soms verstandiger zijn om volken te verenigen. Dat is niet altijd een gemakkelijke beslissing voor een imker. Je hebt tenslotte gedurende het seizoen veel tijd en aandacht in ieder volk gestoken. Maar uiteindelijk staat het welzijn van de bijen voorop.

Ook de bijenkast moet winterklaar zijn

Bij het inwinteren van bijenvolken kijken we niet alleen naar de bijen zelf. Ook de kast krijgt aandacht. We controleren de raten en kijken of alles nog in goede staat is. We letten op beschadigingen, ongewenste openingen en een goede situatie rondom ventilatie.

Ook ongewenste bezoekers krijgen onze aandacht. Muizen zoeken in de koude maanden graag een beschutte en warme plek. Een bijenkast kan daarvoor aantrekkelijk zijn. Een goede voorbereiding kan daarom voorkomen dat je in de winter voor onaangename verrassingen komt te staan.

Wanneer zijn de bijen klaar voor de winter?

Er bestaat niet één vaste datum waarop je kunt zeggen: “Vandaag zijn de bijen winterklaar.” Dat hangt af van het weer, de locatie, de sterkte van het volk, de voedselvoorraad en de gezondheid van de bijen. Daarom kijken wij bij Imkerij ’t Gooi niet alleen naar de kalender. We kijken vooral naar de bijen. De voorbereiding begint nu, maar gaat door totdat we ervan overtuigd zijn dat onze volken voldoende voorbereid zijn op de komende periode. Daarna wordt het steeds belangrijker om de bijen met rust te laten.

Goed imkeren betekent soms ook niets doen

Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Eerst zijn we druk bezig met controleren, voeren, behandelen en voorbereiden. Maar wanneer alles goed geregeld is, moeten we als imker ook afstand kunnen nemen. Bijen kunnen ontzettend veel zelf. Tijdens de winter vormen ze een wintertros en houden ze elkaar warm. Ze bewegen zich langzaam door de beschikbare voedselvoorraad en passen zich voortdurend aan de omstandigheden aan. Onze taak is om ervoor te zorgen dat ze met een goede uitgangspositie aan die periode beginnen. Daarna is rust belangrijk.

Van de zomer naar de winter

Het mooie aan imkeren is dat ieder seizoen zijn eigen werkzaamheden heeft. In het voorjaar draait alles om groei. De volken worden groter en de koningin gaat steeds meer eitjes leggen. In de zomer is het een drukte van jewelste. De bijen vliegen af en aan en verzamelen nectar en stuifmeel. En nu, aan het einde van de zomer, begint langzaam de omschakeling. De natuur verandert en de bijenvolken veranderen mee. Voor ons betekent dat niet dat het werk met de bijen stopt.

Juist nu begint een belangrijke periode voor de imker.

Waarom we bij Imkerij ’t Gooi nu al beginnen met inwinteren

Het inwinteren van bijen draait uiteindelijk om vooruitkijken. We willen dat onze bijenvolken gezond, sterk en met voldoende voedsel de winter ingaan. Daarom kijken we nu al naar alles wat daarvoor nodig is.

 

• We letten op de gezondheid.
• We controleren de voedselvoorraad.
• We houden de varroamijt in de gaten.
• We kijken naar de koningin en het broed.
• We beoordelen de sterkte van ieder volk.
• En we zorgen ervoor dat de bijenkasten zelf klaar zijn voor de komende maanden.

Want wanneer de winter eenmaal echt begint, kunnen we niet ineens alles nog aanpassen. De basis moet nu goed zijn. En dat is precies waarom we bij Imkerij ’t Gooi nu al bezig zijn met inwinteren. De winter lijkt voor ons misschien nog ver weg. Voor de bijen is de voorbereiding echter allang begonnen. En terwijl veel mensen nog genieten van de laatste zomerse dagen, kijken wij alweer vooruit naar het volgende voorjaar. Want goed imkeren gaat voor ons niet alleen over de honing die we oogsten.

Het gaat in de eerste plaats om goed zorgen voor onze bijen.


Tijdens het inwinteren voegen we suikerwater toe aan de volken, in het volgende blogbericht leggen we uit hoe de suikerwater NOOIT in onze honing terecht kan komen.